بیست و چهارسال ساختنبیست وچهار سالساختن

چند سال بعد وارد تجارت بین‌المللی قطعات Asus و Gigabyte شدم و کمی بعد، شرکت کامپیوتر پاس را تأسیس کردم. هیچ‌وقت صرفاً اداره یک فروشگاه برایم جذاب نبود؛ آنچه برایم اهمیت داشت، ساختن سیستمی بود که پشت آن کار می‌کرد. یک مرکز خدمات کامل راه‌اندازی کردیم؛ از پذیرش و تعمیر تا تحویل سریع، با مرکز تماس اختصاصی و آزمایشگاه بازسازی قطعات. بعد همین مدل را به یک شبکه فرانچایزی تبدیل کردیم و در شانزده شعبه در سراسر کشور توسعه دادیم.

همان‌جا الگویی شکل گرفت که تا امروز با من مانده است: همیشه ترجیح داده‌ام بستری بسازم که دیگران بتوانند کسب‌وکارشان را روی آن بنا کنند، نه اینکه صرفاً خودم چیزی بفروشم.

سال ۱۳۸۹ مسئولیت منطقه چهار مجمع نخبگان ایران را پذیرفتم و دو سال بعد را صرف ساختن همین پل‌ها کردم. بیست‌وسه کمیته تخصصی برای سامان‌دهی ایده‌ها در حوزه‌های مختلف شکل دادیم، چهل‌وشش کارگروه ایجاد کردیم تا مخترعان، فعالان صنعت و سرمایه‌گذاران را دور یک میز جمع کنیم، و یک مرکز مطالعات راه‌اندازی کردیم تا ایده‌ها به طرح‌هایی ساختاریافته، مستند و آماده سرمایه‌گذاری تبدیل شوند. در همان دوره، نخستین نمایشگاه ملی اختراعات کشور را نیز برگزار کردیم.

هر اکوسیستمی به کسی نیاز دارد که اجزای آن را به هم متصل کند. این بخش از کار شاید کمتر دیده شود، اما بدون آن، کمتر چیزی به حرکت درمی‌آید.

سال ۱۳۹۱ جام دیجیتال را راه‌اندازی کردم؛ شبکه‌ای فرانچایزی از مجموعه‌های تفریحی و ورزشی در ایران و خارج از کشور. طی دوازده دوره لیگ، مسابقات به قلب این کسب‌وکار تبدیل شدند و نخستین دوره بین‌المللی نیز شرکت‌کنندگانی از هجده کشور را کنار هم آورد.

اما هر نتیجه با پایان مسابقه تمام می‌شد. رتبه یک بازیکن فقط در همان تورنمنت اعتبار داشت و بعد از آن عملاً از بین می‌رفت. هیچ سابقه‌ای وجود نداشت که واقعاً متعلق به خود بازیکن باشد، از یک مسابقه به مسابقه دیگر همراهش بماند و برگزارکننده‌ای در کشوری دیگر بتواند با اطمینان اعتبار آن را تأیید کند.

پس خودمان چنین سیستمی ساختیم: یک سامانه بین‌المللی برای ثبت و رتبه‌بندی بازیکنان در بازی‌های فیزیکی و دیجیتال، همراه با سازوکاری برای تأیید اعتبار خود مسابقات. همین سیستم بعدها پایه شکل‌گیری Ranking شد.

من از مسیر مالی وارد این صنعت نشدم. مسیر من از یک سؤال درباره مالکیت آغاز شد: چطور می‌توان سابقه‌ای به یک نفر داد که واقعاً متعلق به خودش باشد، همه‌جا همراهش بماند و نتوان آن را بی‌سروصدا تغییر داد؟ سال‌ها بعد با فناوری‌ای روبه‌رو شدم که دقیقاً برای حل همین مسئله ساخته شده بود.

پارک کسب‌وکارهای نوین رضوانی؛ مجموعه‌ای ۱۷ هزار مترمربعی و نخستین پارک استارتاپ ایران که مرکز ثبت کسب‌وکار، شتاب‌دهنده، پلتفرم تأمین مالی جمعی و فضاهای کار اشتراکی را زیر یک سقف گرد هم آورد. یک آکادمی فوتبال با برنامه استعدادیابی و پرورش استعداد در سیزده رشته و سه رده سنی که تیم بزرگسالان آن به لیگ دسته سوم کشور راه یافت. و یک فودپارک ۱۵ هزار مترمربعی که ۱۵۰ فرصت شغلی مستقیم ایجاد کرد.

همین نگاه، پیش از آن در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر نیز بخشی از کار من بود. از سال ۱۳۹۴، طرح خدمات شهروندی را با همکاری شرکت ملی پست پیش بردم؛ ارائه‌دهندگان خدمات در سراسر کشور را در قالب یک شبکه یکپارچه سازمان‌دهی کردیم و زیرساخت دیجیتالی لازم برای اتصال آن‌ها را ساختیم.

سال ۱۳۹۷ به‌عنوان کارآفرین برتر ایران انتخاب شدم و سال ۱۳۹۸، بار دیگر این عنوان را دریافت کردم.

بیش از دو دهه، بخش بزرگی از کار من از یک الگوی مشخص پیروی می‌کرد: پیدا کردن ارزش و ساختن ساختاری که بتواند آن ارزش را یک قدم جلوتر ببرد. یک مرکز خدمات به شبکه‌ای سراسری تبدیل شد؛ یک اختراع، به طرحی ساختاریافته که امکان جذب سرمایه داشت؛ و نتیجه یک مسابقه، به سابقه‌ای که اعتبارش با پایان مسابقه از بین نمی‌رفت. توکنایزیشن برای من ادامه طبیعی همان نگاه بود؛ این‌بار در دنیای دارایی و مالکیت.

بخش قابل‌توجهی از ارزش کسب‌وکارها در دارایی‌هایی قرار دارد که تقسیم، انتقال یا معامله آن‌ها آسان نیست؛ از املاک و ناوگان گرفته تا برند، مجوز، مالکیت فکری و دیگر دارایی‌های واقعی. توکنایزیشن می‌تواند به این ارزش‌ها یک ساختار دیجیتال بدهد؛ ساختاری که مالکیت را تقسیم‌پذیرتر، قابل انتقال‌تر، شفاف‌تر و قابل حسابرسی می‌کند و راه‌های تازه‌ای برای حضور کسب‌وکارها، دارایی‌ها و مردم در یک اقتصاد مشترک به وجود می‌آورد.

Coin Factory AG، ثبت‌شده در زوگ، هسته شرکتی این فعالیت‌ها در سوئیس است و در کنار حضور در زوریخ، دفاتری در سیلیکون‌ولی، دبی و تورنتو نیز داریم. انتخاب سوئیس کاملاً حساب‌شده بود؛ کشوری با یکی از توسعه‌یافته‌ترین چارچوب‌های حقوقی جهان در حوزه بلاک‌چین و دارایی‌های دیجیتال، که امکان فعالیت این نسل جدید از ابزارها را در بستری قانون‌مند و تعریف‌شده فراهم می‌کند.

در امتداد Coin Factory، یک اکوسیستم رو‌به‌رشد شکل دادیم؛ از زیرساخت بلاک‌چین و مدیریت دارایی‌های دیجیتال تا تسویه، رزرو، پیش‌بینی، ماینینگ، رتبه‌بندی و پلتفرم‌های دیگری که همگی به‌عنوان اجزای یک اقتصاد دیجیتال به‌هم‌پیوسته طراحی شده‌اند. بخش عمده این اکوسیستم امروز عملیاتی است و همچنان در حال گسترش است.

نه کشوری که با خاک، مرز یا ارتش تعریف شود؛ بلکه با یک اقتصاد. اقتصادی که بتواند دارایی ایجاد کند، تراکنش‌ها را تسویه کند، مالکیت را ثبت کند، قواعد خود را داشته باشد، اختلافات را حل کند و بستری برای خلق ارزش توسط افراد و کسب‌وکارها فراهم کند. نام آن OASIS است. نه یک متاورس است و نه یک بازی، هرچند از ایده‌های هر دو بهره می‌گیرد.

هرآنچه امروز می‌سازیم، با هدف تبدیل‌شدن به بخشی از این ساختار بزرگ‌تر طراحی شده است. Coin Factory دارایی‌های دیجیتال را ایجاد و ساختاردهی می‌کند. CoinBank لایه مالی لازم برای گردش و تعامل این دارایی‌ها را فراهم می‌کند. RZ Chain زیرساخت بلاک‌چین این اقتصاد را می‌سازد و Ranking لایه‌ای ماندگار برای هویت، اعتبار و دستاوردها ایجاد می‌کند. هرکدام از این پلتفرم‌ها کارکرد مستقلی دارند، اما در کنار هم اجزای یک اقتصاد به‌هم‌پیوسته را شکل می‌دهند.

طی این سال‌ها، بنیان‌های OASIS را طراحی و مستند کرده‌ام؛ از قانون اساسی و مدل حکمرانی گرفته تا ساختار خزانه، پروتکل‌های مدیریت بحران و به همان اندازه مهم، بخش‌هایی که هنوز باید ساخته شوند. از نگاه من، یک چشم‌انداز معتبر باید همان‌قدر که درباره آنچه ساخته شده شفاف است، درباره آنچه هنوز وجود ندارد نیز صادق باشد.

نگاه من به اقتصاد دیجیتال، حاصل بیش از دو دهه تجربه ساختن کسب‌وکار در اقتصاد واقعی است. سال‌های سخت را با مسئولیت پرداخت حقوق پشت سر گذاشته‌ام، کسب‌وکارها را از نقطه صفر ساخته‌ام، فضاهای فیزیکی راه‌اندازی کرده‌ام و مسئولیت به نتیجه رساندنشان را بر عهده داشته‌ام. تقریباً هرآنچه امروز درباره ساختن یک اقتصاد دیجیتال باور دارم، ریشه در چیزی دارد که پیش‌تر از اقتصاد واقعی آموخته‌ام.